1.4.បំណិនថ្មី ៖ លក្ខណៈតថនៅក្នុងរឿង

វត្តមាន (៥ពិន្ទុ)

• វាយបញ្ចូលពាក្យ  យល់ព្រម   ក្នុងប្រអប់ខាងក្រោមនេះ ដើម្បីបញ្ជាក់ វត្តមាន របស់អ្នក ។
• ចុចប៊ូតុង  Next  ដើម្បីចាប់ផ្ដើម ការសិក្សាមេរៀននេះ !

បំណិនថ្មី ៖ លក្ខណៈតថនៅក្នុងរឿង
 

ដូចម្តេចហៅថាលក្ខណតថ:?​  តើនៅក្នុងរឿងមានលក្ខណៈតថដូចម្ដេច?

ចូរពិនិត្យឧទាហរណ៍

         ១.[…]តាដុងយាយជ័យមានប្អូនស្រីមួយឈ្មោះនាងទែន នៅភូមិស្រែរនោង ។តានិងយាយបាននាំនាងត្រចើលដោះក្រោលទៅលេងឯផ្ទះនាងទែនជាញឹកញាប់។ពេលដែលនាងទៅលេងឯផ្ទះម្ដាយមីងនាងតែងតែដើរកាត់ភូមិកាន់ក្អមមកដងទឹក អ្នកស្រុកបានឃើញដំណើរនាងដើរ ក៏នាំគ្នាសរសើរថា ដំណើរនាងដើរញ៉ែងញ៉ង ពាក្យសរសើរនោះ រាល់ពេលនាងដើរ បានជានៅកន្លែងនោះមានឈ្មោះថា ភូមិញ៉ែងញ៉ង ឃុំញ៉ែងញ៉ងដល់សព្វថ្ងៃ ។ លុះនាងដើរមកដល់ទីកន្លែងអណ្ដូងទឹកមនុស្សដែលមកដងទឹកជាមួយនាង តែងតែពោលពាក្យសរសើរសាច់នាងថាសស្គុះ ទើបមានជាប់ពាក្យសរសើរនោះដល់សព្វថ្ងៃថា ឃុំគុស ។ ឯឃុំញ៉ែងញ៉ងនិងឃុំគុសនេះ នៅជាប់គ្នាក្នុងស្រុកត្រាំកក់ខេត្តតាកែវ ។ 

      ពេលនោះ នាងនៅលេងនឹងផ្ទះម្ដាយមីងបានពីរបីថ្ងៃ តាដុងយាយជ័យក៏មកយកនាង វិលទៅកាន់ទីលំនៅវិញ ។ តាដុងយាយជ័យនិងនាងត្រចើលដោះក្រាល ដែលមកកាន់ផ្ទះនាងទែននោះលោះខែតិចណាស់ ។ មានថ្ងៃមួយ តានិងយាយបាននាំនាងមកលេងផ្ទះនាងទែនទៀត លុះមកពាក់កណ្ដាលផ្លូវបានជួបនឹងព្រានវឹង កំពុងនាំចៅប្រមាញ់ វឹង ស៊ុង ដើរបរបាញ់សត្វក្នុងព្រៃ ។ ដោយព្រានវឹងនិងតាដុងយាយជ័យនោះ ធ្លាប់ស្គាល់គ្នាច្បាស់ពីមុនមកផង អ្នកទាំងនោះក៏មានការសួររាក់ទាក់រកគ្នាទៅវិញទៅមក ។ ឯចៅប្រមាញ់វឹង ស៊ុងនិងនាងត្រចើលដោះក្រាល កាលបើឃើញគ្នាហើយក៏ចេះតែគយគន់គ្នាទៅវិញទៅមក ។ ដោយការគយគន់រកគ្នានោះ សេចក្តីស្នេហាក៏ចាប់ផ្ដើមដុះដាលឡើងពេញពោរនៅក្នុងបេះដូងរៀងខ្លួន ហើយបញ្ចេញឫកពារទៅវិញទៅមក លុះត្រាតែដឹងចិត្តគ្នា ។ ដោយតាដុងយាយជ័យមានរវល់ច្រើន នាងត្រចើលដោះក្រាលក៏លបធ្វើដំណើរមកផ្ទះនាងទែនតែម្នាក់ឯងក្នុងបំណងមកជួបនឹងចៅប្រមាញ់វឹង ស៊ុងផង ។ 

       ថ្លែងពីព្រះរាជាដែលគង់សំចតនៅព្រះបន្ទាយលង្វែក ព្រះអង្គឡើងគង់លើអស្សពាហ៍ មានសេនា ៤នាក់ ដង្ហែព្រះអង្គទៅផង ។ លុះចូលទៅដល់ក្នុងព្រៃជ្រៅ ស្រាប់តែប្រទះនាងត្រចើលដោះក្រាលដើរត្រាច់តែម្នាក់ឯង ។ ត្រង់ព្រៃដែលស្ដេចប្រទះនាងនោះ អ្នកស្រុកគេហៅថា ព្រៃប្រទះនាងដែលសព្វថ្ងៃនេះគេហៅក្លាយមកថា ប្រទះឡាង ។ ព្រះអង្គបានទតឃើញនាងមានរូបឆោមពណ៌ល្អដូចនាងទេពធីតា ក៏ទ្រង់លោតចុះពីលើខ្នងសេះយាងសំដៅទៅរករូបនាង ទ្រង់លួងលោមនាងដោយសេចក្តីស្នេហា ។ នាងត្រចើលដោះក្រាល ក៏មានសេចក្ដីភិតភ័យ នាងមិនមានឆ្លើយតបទៅព្រះរាជាទេ នាងបែរជារត់ត្រឡប់មកក្រោយវិញ ។ ពេលនោះ ព្រះរាជានិងសេនាបួននាក់ក៏រត់ដេញតាមនាង ។ ដោយកម្លាំងនាងជាស្រីរត់មិនសូវលឿន ហើយដោយឃើញព្រះរាជាដេញប្រកិតជិតណាស់មកផង នាងបានឃើញដំបូកមួយនៅក្នុងព្រៃពីមុខ នាងក៏លើកដៃបួងសួងថា ” បើខ្លួននាងពិតជាគូនឹងចៅប្រមាញ់វឹង ស៊ុងមែន សូមឱ្យនាងចូលពួននៅដំបូងនេះបាត់កុំឱ្យគេរកឃើញឡើយ ” ។ ព្រះរាជានិងសេនាបួននាក់មើលពីចម្ងាយមកឃើញនាងចូលទៅក្នុងព្រៃដំបូកនោះដែរ តែលុះមកដល់បែរជារកនាងមិនឃើញវិញ បានជាមានពាក្យហៅទីនោះថា ” ដំបូកមានលក្ខណ៍ ” ។ កន្លែងនេះក្រោយមកអ្នកស្រុកបានកសាងវត្តដំបូកមានលក្ខណ៍ នៅក្នុងឃុំទំនប់ធំ ស្រុកពញាឮ ខេត្តកណ្ដាល ។ ពេលនោះព្រះរាជាឆ្ងល់នឹងដំណើរ ដែលនាងរត់មកពួនបាត់ខ្លួននៅដំបូកនោះ ក៏ទ្រង់ពិគ្រោះជាមួយសេនាឯសេនាទាំង៤នាក់ក៏ទូលតបវិញថា ស្ត្រីដែលមានរូបល្អអម្បាញ់មិញនេះ បានជារត់មកពួនបាត់នៅដំបូកដែលជាកន្លែងមិនគួរនឹងលាក់ខ្លួនបាត់យ៉ាងដូច្នេះ ដោយព្រះអង្គដេញចាប់បង្ខំចិត្តនាង ប្រហែលជាមានទេវតាជួយយកអាសានាងជាមិនខាន ហើយសេនាទូលថែមទៀតថា បើព្រះអង្គសព្វព្រះរាជហឫទ័យនឹងរូបនាង សូមព្រះអង្គយាងចូលទៅស្ដីដណ្ដឹងដល់ឪពុកម្ដាយនាងតាមប្រពៃណីវិញ ។ […]          

(ដកស្រង់ពីរឿងតាដុងយាយជ័យ ប្រជុំប្រជុំរឿងព្រេងខ្មែរ ភាគទី៥)

       ២. នៅឆ្នាំ ១៩២៤-២៥ អ្នករាជការភូមិទាំងឡាយនៅខេត្តកំពង់ឆ្នាំង បានធ្វើសេចក្ដីរាយការណ៍ទៅសាលាស្រុករៀងខ្លួន បញ្ជាក់អំពីស្ថានភាពដ៏លំបាករបស់មន្ត្រីឃុំក្នុងការដើរទារពន្ធលើបណ្ដារាស្ត្រទូទៅ ព្រោះប្រជាកសិករភាគច្រើនបានប្រកែករឹងរូសពុំព្រមបង់ពន្ធជូនរាជការ ដោយអាងលេសថាគ្មានប្រាក់ ។ ម្ល៉ោះហើយលោកចៅហ្វាយស្រុកក៏រាយការណ៍ជូនលោកចៅហ្វាយខេត្តមួយជាន់ទៀត ។ ឯលោកចៅហ្វាយខេត្ត ក៏រាយការណ៍រឿងនេះជូនទៅរ៉េស៊ីដង់បន្តទៀតដែរ ។ 

       ព្រោះហេតុនេះហើយ ទើបបានជានៅដើមឆ្នាំ ១៩២៤ លោករេស៊ីដង់បារាំងឈ្មោះ បារដេស ដែលនៅប្រចាំខេត្តកំពង់ឆ្នាំងនោះ បានបញ្ចេញសកម្មភាពយ៉ាងខ្លាំងក្លា ដើរទារពន្ធដោយខ្លួនឯងតែម្ដង ។ ចំពោះស្រុករលាប្អៀរ មុនដំបូងលោករ៉េស៊ីបារាំងរូបនេះ បានចប់ចេញដើរទារនៅភូមិព្រៃខ្មែរ ជើងគ្រាវហូរហែ រហូតទៅឃុំព្រៃមូលនិងឃុំក្រាំងលាវ ដែលជាកន្លែងទារពន្ធចុងក្រោយបង្អស់នៃជីវិតរបស់គាត់ក្នុងអតីតព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ។ 

       គួរជ្រាបផងដែរថា ពន្ធដាសម័យនោះធ្ងន់ធ្ងរហួសហេតុ គឺធ្ងន់រហូតដល់អ្នកក្រ ដែលមានដីធ្លីបន្តិចបន្តួចសុខចិត្តលក់ដីលក់ចោល យកប្រាក់បង់ពន្ធ ក៏នៅតែមិនគ្រប់ទៀត ។ គ្រាន់តែពន្ធអត្តសញ្ញាណប័ណ្ណ (កាត) ក្នុងមួយឆ្នាំៗ គេត្រូវបង់ម្នាក់ៗ ៥រៀល ។ នេះមិនគិតពីពន្ធដីធ្លីនិងអ្វីៗដទៃទៀតផង ។ កាត់សម័យនោះ គេធ្វើជា៥ផ្នត់ ។ ហេតុនេះហើយទើបបានជាមានតំណាលថា” កាត៥ផ្នត់” តៗមក ។ ហើយព័ត៌មានស្ដីពីរឿងអ្នកស្រុករត់ពួនព្រៃដោយសារគ្មានលុយបង់កាតនោះក៏នៅតែមិនទាន់រលុបបាត់ដល់សព្វថ្ងៃនេះផងដែរ ព្រោះរឿងនេះមានគ្រប់ខេត្ត ។ 

       ថ្លែងពីលោកមេឃុំប៉ាល់ ។ លោកប៉ាល គឺជាមេឃុំក្រាំងលាវនេះឯង ។ គាត់មានអាយុប្រមាណ៦០ឆ្នាំទៅហើយ ។ ចាស់ៗសម័យនោះ (១៩២៥) គេហៅគាត់ថា “មេស្រុកប៉ាល” ។ ឯពួកកំលោះៗនិយមហៅថា “តាប៉ាល់ៗ” រត់មាត់ ។ ចំណែកសាលាឃុំក្រាំងលាវ គឺតាំងនៅខាងត្បូងរបងវត្តក្រាំងលាវ ។

       នៅដើមឆ្នាំ ១៩២៥នេះ មេឃុំប៉ាល់ បានខិតខំចាប់មន្ត្រីឃុំឲ្យដើរទារពន្ធពីកូនឃុំក្នុងមួយផ្ទះៗបីបួនដងក៏មាន ប៉ុន្តែនៅតែពុំសូវបានលទ្ធផល ព្រោះចំនួនមនុស្សដែលគ្មានលុយបង់ពន្ធមានច្រើនលើសលប់ ។ 

       មេឃុំប៉ាល់ទាល់តម្រិះអង្គុយច្បូតពុកមាត់ធ្វើភ្នែកភ្លឹះៗ ព្រោះរាជការជាន់លើចេះតែបង្គាប់ផ្ទួនៗមកឲ្យគាត់ត្រូវខំទារឲ្យខាងតែបាន ។ ណាមួយខ្លួនឯងកាន់តែចាស់ជរាណាស់ទៅហើយមិនបានកាន់សីល 5 ជាប់លាប់នឹងគេ ព្រោះរវល់តែពីរឿងកិច្ចការរាជការមមាញឹក ណាមួយនឹកមួយម៉ៅក្តៅក្រហាយទារពន្ធមិនបាន អាមួយអាណិតអាសូរកូនភូមិដែលភាគច្រើនកំពុងតែជួបប្រទះនឹងការខ្វះខាតគ្រឿងឧបភោគ បរិភោគសម្រាប់ចិញ្ចឹមជីវិតរាល់ថ្ងៃ ។ ចង់លាឈប់ធ្វើមេឃុំ រាជការថ្នាក់នៅមិនព្រម ។ មេឃុំប៉ាល់តឹងទ្រូងស្ទើបែកជាពីរភាគ ។ 

       ថ្ងៃមួយ មេឃុំប៉ាល់បានកោះប្រជុំមន្ត្រីឃុំក្រោមឱវាទរបស់គាត់ ដើម្បីប្រឹក្សាគ្នារកច្រកចេញឱ្យរួចដើម្បីកុំឱ្យមានការស្តីបន្ទោសមកពីថ្នាក់លើ ។

       ខណ:នោះលោកជំទប់បានជម្រាបលោកមេឃុំប៉ាល់ថា

       រឿងដើរទារពន្ធឆ្នាំនេះខ្ញុំសូមចែកហើយព្រោះម្នាក់ៗឆ្លើយមកវិញថាតែគ្មានលុយគ្មានលុយហើយអ្នកខ្លះទៀតលើកដៃសំពះអង្វរគួរឲ្យខ្លោចចិត្តគិតឲ្យបង្អង់ចាំដល់ឆ្នាំក្រោយសម័បឹងជូនខ្លាំងណាស់។

       មេឃុំប៉ាល់ខះបំពង់ក លើកពែងតែហុតគ្រូកដូចហុតសម្ល រួចយកដៃស្តាំ ច្បូតពុកមាត់ ទើបមានប្រសាសន៍ថា ៖

         -ខ្ញុំដឹងសុខទុក្ខកូនឃុំខ្ញុំដែរ តែឲ្យខ្ញុំធ្វើយ៉ាងម៉េច បើគេចេះតែបង្ខំពីលើមកខ្លាំងពេក ។

       ពេលនោះ ស្មៀនឃុំបានធ្វើតុល្យការប្រៀបធៀបពីរបររកស៊ីរបស់អ្នកស្រុកនឹងប្រាក់ពន្ធ ជូនមេឃុំស្ដាប់ ៖

        -លោកមេឃុំជ្រាបស្រាប់ហើយ កូនឃុំយើងសព្វថ្ងៃ អ្នកខ្លះធ្វើស្រែបានស្រូវ ១ឆ្នាំ ៣០ថាំងក៏មាន ៤០ថាំងក៏មាន ទុកគ្រាន់តែទទួលទានប៉ុណ្ណោះ ។ ឯរបរឡើងត្នោតវិញ អ្នកខ្លះ ១ឆ្នាំៗ បានស្ករ ២៥ពាង លក់បានប្រាក់តែត្រឹមពីររៀលមួយចំហៀងប៉ុណ្ណោះ ។ 

        -រឿងនេះ មានតែមួយផ្លូវប៉ុណ្ណោះ គឺធ្វើសំបុត្រប្តឹងទៅលើ ដើម្បីយករួចខ្លួនយើង ។ បន្ទាប់ពីមានការយល់ស្របពីអង្គប្រជុំ លោកមេឃុំប៉ាល់ក៏បង្គាប់ឲ្យស្មៀនធ្វើសេចក្តីរាយការណ៍ជាបន្ទាន់ផ្ញើទៅចៅហ្វាយស្រុករលាប្អៀរ ។ ឯស្មៀននោះ ក៏ធ្វើប្រញាប់ប្រញាល់ ព្រោះដឹងថាលោករ៉េស៊ីដង់រៀបចេញមកទារពន្ធហើយ ។

(ដកស្រង់ពីរឿងភូមិតិរច្ឆាន​​ វគ្គទី៩)

        តាមឧទាហរណ៍ទី១ បង្ហាញថា អ្នកនិពន្ធបានផ្សារភ្ជាប់ដំណើររឿងទៅនឹងឈ្មោះទីកន្លែងពិតប្រាកដនៅក្នុងប្រវត្តិសាស្រ្តប្រទេសកម្ពុជាយើង ហើយឈ្មោះទាំងនោះនៅស្ថិតស្ថេររហូតមកដល់បច្ចុប្បន្ន ដូចជាផ្ទះនាងទែននៅភូមិស្រែរនោង ពាក្យអ្នកស្រុកសរសើរនាងត្រចើលដោះក្រាលនៅពេលនាងកាន់ក្អមដងទឹកដើរញ៉ែងញ៉ង ទីកន្លែងដែលដើរនោះ ជាប់ឈ្មោះជាភូមិញ៉ែងញ៉ង និងឃុំញ៉ែងញ៉ង។ កន្លែងអណ្តូងទឹក ដែលអ្នកស្រុកសរសើរនាងថាសស្គុស ជាប់ឈ្មោះមកដល់សព្វថ្ងៃថាឃុំគុស។ ភូមិឃុំទាំងអស់នេះ សព្វឃុំស្ថិតក្នុងស្រុកត្រាំកក់ ខេត្តតាកែវ។

          ក្នុងឧទាហរណ៍ទី២ អ្នកនិពន្ធបានផ្សារភ្ជាប់ដំណើររឿងទៅនឹងព្រឹត្តិការណ៍ប្រវត្តិសាស្រ្តប្រទេសកម្ពុជាយើង ដែលស្ថិតក្រោ។អាណានិគមបារាំង ។ វគ្គទី ៩ នេះបង្ហាញពីទុក្ខវេទនារបស់ប្រជាជនកមពុជាដែលត្រូវបារាំងជំរិតឲ្យបង់ពន្ធគ្រប់ប្រភេទ តាំងពីស្រែ ចមការ មុខរបរ រហូតដល់អត្តសញ្ញាណប័ណ្ណថែមទៀត ។

បញ្ញាត្តិ

លក្ខណៈតថៈនៅក្នុងរឿង គឺជារឿងរ៉ាវ ហេតុការណ៍ ព្រឹត្តិការណ៍ ឈ្មោះ ទីកន្លែង សកម្មភាព … ដែលមានពិតនៅក្នុងសង្គមជាក់ស្ដែង ហើយត្រូវបានអ្នកនិពន្ធបញ្ចូល ឬផ្សារភ្ជាប់ទៅនឹងដំណើររឿងដោយរួមផ្សំនឹងមនោគតិរបស់ខ្លួន ។

សំណួរ

១- ដូចម្ដេចហៅថាលក្ខណៈតថៈ ? (៥ពិន្ទុ)

២- លក្ខណៈតថៈកើតចេញពីអ្វី ? (៥ពិន្ទុ)

លំហាត់

១- ចូរបង្ហាញលក្ខណៈតថនៅក្នុងរឿងកុលាបប៉ៃលិន ។ (៥ពិន្ទុ)

១. រឿងកុលាបប៉ៃលិន

      […]     លុះចៅចិត្របានទទួលសំបុត្រគ្រូពេទ្យហើយ ក៏ចាត់ចែងសំពត់ អាវ ដាក់វា សអ៊ីវ៉ាន់សម្រាប់ធ្វើដំណើរទៅរួចស្រេចហើយ ក៏ប្រដេកសម្រាកដោយសេចក្តីត្រេកអរ ដ៏លើសលប់ក្នុងយប់នោះ ស្ទើរតែដេកមិនលក់ ទល់ភ្លឺ ។ ដល់ម៉ោង៥ ជិតភ្លឺនាឡិកាងផ្សារវិលវាយឮ សួរម៉ឺងៗយ៉ាងច្បាស់រហូតដល់ផ្ទះចៅចិត្រៗ ក្រោកឡើងលុបលាងមុខមាត់រួច ក៏ស្លៀកពាក់យួរវ៉ាលិសចុនពីផ្ទះដើរ សំដៅទៅផ្សារវិលបម្រុងទៅឡើងរថយន្តដែលដើរទៅផ្លូវបាត់ដំបង – បប៉ៃលិន ។ ចៅចិត្រទិញសំបុត្រកន្លែងរួចស្រេចហើយ ក៏អង្គុយចាំដរាបដល់ពេលរថយន្តចេញពីទីផ្សារក្រុង បាត់ដំបង ។ វេលាម៉ោង ៦ និង១៥ នាទី រថយន្តក៏បើកចេញ សំដៅទៅទិសខាងត្បូង ដល់ទៅផ្សារភាស៊ីស្រា ក៏បត់ត្រង់ទៅងលិចតាមផ្លូវបប៉ៃលិន ។ ចៅចិត្រអង្គុយមើលភូមិប្រទេសសងខាងមាគ៌ានោះ មុខគួរឱ្យស្រងេះស្រងោច អណ្តែតអណ្តូងក្នុងចឹត្តជាចម្លែកណាស់ នឹកដល់ឪពុកដែលទើបអនិច្ចកម្មទៅថ្មីៗកាលណាទឹកភ្នែកក៏ជោរជន់ចេញមក តែខំទប់ទល់មិនឱ្យទឹកភ្នែកស្រក់ចុះទាល់តែបាន ដើម្បីការពារកុំឱ្យអ្នកជិះរថយន្តជាមួយគ្នា មានសេចក្តីសង្ស័យមន្ទិលមកលើខ្លួន ហើយបន្លំនិយាយលេងសើចកម្សាន្តជាមួយអ្នកជិះទាំងអស់គ្នារៀងៗទៅ ។

      រីឯផ្លូវដែលឡើងទៅស្រកបប៉ៃលិន មិនសូវឆ្ងាយប៉ុន្មានពីក្រុងបាត់ដំបង ក៏ពិតមែន តែជាផ្លូវលំបាកបន្តិច ត្បិតត្រូវបររថយន្តឡើង កាត់ភ្នំនិងសសៀរតាមជើងភ្នំខ្ពស់ឡើងៗហើយកោង បរបត់បែនដរាបដល់ស្រុកបប៉ៃលិន ទុកជាបង្ខំយ៉ាងណា ក៏គង់តែរថយន្តរត់មិនលឿនដូចផ្លូវរាបទេ ។ ចៅចិត្រក្រឡេកមើលទេសភាព តាមសងខាងផ្លូវ និងដេរដាសទៅដោយស្រែចំការ ច្បារដំណាំ និងភូមិស្រុកដោយអន្លើៗ ឃ្លាតឆ្ងាយដាច់ៗពីគ្នា លុះជិតទៅដល់បប៉ៃលិន ក៏ឃើញតែព្រៃព្រឹក្សាលតាវល្លិ និងភ្នំតូចធំច្រើនអនេក ព្រមទាំងសត្វបក្សាបក្សី និងសត្វចតុបាទ គឺមានកុះករច្រើននៅតាមដងព្រៃព្រឹក្សាអស់នោះ ។ ចៅចិត្របានឃើញសព្វសត្វអស់នោះ ក៏កើតមានចិត្តសង្វេគនឹករលឹកដល់ឪពុកកាន់តែខ្លាំងឡើងៗ ស្ទើរតែទប់ទឹកភ្នែកពុំបាន ។ លុះដល់រថយន្តបរបើកកាត់ព្រៃភ្នំក្រំថ្មជាច្រើនអន្លើ វេលាម៉ោង ១១ ថ្ងៃត្រង់ រថយន្តក៏បានទៅ!ដល់ទីផ្សារបប៉ៃលិនដោយស្រួល ។ ចៅចិត្រចុះពីរថយន្ត ដើរទៅស៊ើបសួររកផ្ទះហ្លួងរតនសម្បត្តិ ។ មានភូមាម្នាក់នៅទីផ្សារនោះ ចង្អុលប្រាប់ថា ផ្ទះហ្លួងរតនសម្បត្តិនៅឯណោះ ចម្ងាយពីទីផ្សារនេះទៅប្រហែល ៥០០ ម៉ែត្រ ក្បែរមាត់ផ្លូវខាងជើងនៅខ្លោងទ្វារផ្ទះនោះមានសរសេរយីហោគ្រឹះស្ថានរតនសម្បត្តិ ´អញ្ជើញទៅចុះគង់នឹងឃើញមិនខាន ។     […]

(ដកស្រង់ពីរឿងកុលាបប៉ៃលិន របស់លោក ញ៉ុក ថែម គ.ស. ១៩៦០ )

លំហាត់

២- ចូរបង្ហាញលក្ខណៈតថនៅក្នុងរឿងព្រេងទាក់ទងនឹងបុណ្យ ភ្ជុំបិណ្ឌបណ្ដែតដូនតា ។ (៥ពិន្ទុ)

២. រឿងព្រេងទាក់ទងនឹងបុណ្យ ភ្ជុំបិណ្ឌបណ្ដែតដូនតា

      មានសេចក្តីតំណាលថា មានឈ្មួញសំពៅ ៥០០ ធ្វើដំណើរចេញទៅជួញតាមសមុទ្រ ។ លុះទៅដល់កោះមួយនោះ ជួនជាល្ងាចនឹងធ្វើដំណើរទៅមុខទៀតក៏ស្ទើរ ទើបនាំគ្នាចូលចតសំពៅនៅទីនោះ ។ កោះនោះជាកោះដាច់ស្រយាល ឥតមានមនុស្សនៅទេ ហើយពេលយប់តែងតែមានពួកប្រេតនាំគ្នាដើរមករកស៊ី ។ ពួកប្រេតទាំងនោះលុះដើរក្រវែលរកអាហារ ឃើញមនុស្សដេកក្នុងសំពៅក៏ចាប់មនុស្សកំពុងដេកលក់ យកទៅឱ្យចៅហ្វាយវាខ្លួន គិតនិងហែកស៊ីខ្លួន ។ ដោយសារសំឡេងប្រេតនិយាយគ្នាពួកមនុស្សដេកលក់ទាំងនោះ ក៏ភ្ញាក់ឡើងភ័យស្លុត យំសោកទ្រហឹង ខំអង្វរករដូចម្តេចក៏ពួកវាពុំព្រម ហើយគិតតែពីចាប់នាំទៅប្រគល់ឱ្យចៅហ្វាយនាយវា ។

      សម្រែកយំសោកបណ្ដាលឱ្យផ្អើលមនុស្សអស់ទាំង៥០០សំពៅ ។ ពេលនោះ នាយសំពៅម្នាក់ជាអ្នកឈ្លាសវៃ នឹកឃើញថា បើទោះជាត្រូវស្លាប់ ក៏ត្រូវតែហ៊ានប្រថុយនិយាយតវ៉ាឱ្យអស់ចិត្តសិនមិនត្រូវឱ្យគេផ្ដាច់ជីវិតទទេៗឡើយ គិតហើយ ក៏តាំងស្មារតីអង់អាច និយាយទៅកាន់ស្ដេចប្រេតសូមឱ្យលែងពួកខ្លួន តែស្តេចប្រេតនោះឆ្លើយថា យើងនឹងលែងពួកឯងទៅវិញមិនបានទេ ព្រោះពួកយើងស្រេកឃ្លានណាស់ បើលែងពួកអ្នកឯងទៅ មិនដឹងថាកាលណានឹងបានទៀតទេ ពួកយើងខ្សត់អាហារ ។

      នាយឈ្មួញអង្វរ ៖

      «សុំលោកលែង ពួកយើងទាំងអស់វិញចុះ យើងសន្យាថា និងទទួលរកអាហារជូនលោករាល់ឆ្នាំលុះត្រាតែអស់ជីវិត បើលោកពិសាយើងនៅពេលនេះ លោកបានឆ្អែតតែមួយត្រាប៉ុណ្ណោះ អំណិះតទៅ លោកនិងត្រូវអត់ឃ្លានទៀត បើពួកយើងសន្យានឹងលោកយ៉ាងនេះ តើលោកជ្រើសយកផ្លូវណា? លោកសុខចិត្តពិសារូបយើងឱ្យបានតែមួយចម្លែត ឬក៏សុខចិត្តទុកជិវិតពួកយើង ដើម្បីឱ្យទៅរកអាហារជូនលោកវិញ » ។

      ពួកប្រេតឮសំណើរបស់នាយឈ្មួញដូច្នេះ ក៏គិតគ្នាមួយសន្ទុះ ទើបព្រមដោះលែងពួកឈ្មួញហើយផ្តាំផ្ញើ ៖ « កាលបើពួកអ្នកបានទៅដល់ស្រកទេសខ្លួនហើយ កាលណាមានខ្យល់ជំនោរធ្លាក់មកពីទិសខាងជើង អ្នកទាំងអស់គ្នាត្រូវធ្វើក្បួនផ្ទុកធញ្ញជាតិ និងអាហារគ្រប់យ៉ាង មានលាជ សណ្តែក ល្ង ដូងអំបុក ចេក ជាដើម បណ្ដែតតាមខ្សែទឹក មកឱ្យយើងចុះ មិនបាច់នាំមកផ្ទាល់ទេ ជំនោរខ្យល់នឹងបញ្ជូនមកដល់យើងហើយ » ។

      ឮតែប៉ុណ្ណោះ ពួកអ្នកសំពៅអររកអ្វីប្រៀបពុំបាន ហើយក៏នាំគ្នាចុះសំពៅខៀវខ្ញារ បើកចេញផុតពីនោះយ៉ាងប្រញាប់ ។ លុះទៅដល់ភូមិស្រុកជួបជុំគ្រួសារ ហើយត្រូវនឹងពេលជិតដល់រដូវភ្ជុំដែលទឹកឡើងដាល់ដាមផង អ្នកដែលបានសន្យានឹងប្រេតទាំងនោះ ក៏នាំគ្នាធ្វើនំនែក រកចេកអំពៅលាជ ស្រូវ អង្ករ ផ្លែឈើ ដែលមាននៅក្នុងរដូវនោ៖ ធ្វើពោងពាយ ហើយដាក់បណ្តបញ្ជូនទៅឱ្យប្រេតតាមខ្សែទឹករាល់ៗឆ្នាំ ។ មនុស្សជាន់ដើមកាន់ពាក្យសច្ចៈល្អណាស់ បើនិយាយសន្យាថាដូចម្តេចហើយ មិនហ៊ានបំពានទេ ។

      ចំណេរតមក អ្នកស្រុកក៏នាំគ្នាធ្វើតៗមកទៅជាទំនៀមទម្លាប់ ដោយយល់ថា ធ្វើបុណ្យបញ្ចេតស្រូវអង្ករទៅឱ្យដូនតា ដែលទៅកើតជាប្រេត ឋិតនៅឯស្រុកទន្លេស្ងួត កន្ទួតមួយដើមនោះវិញ ។

(ដកស្រង់ពីប្រជុំរឿងព្រេងខ្មែរ ភាគទី៩)

រឿង តាដុងយាយជ័យ គឺជាអត្ថបទដែលបានដកស្រង់ចេញពីប្រជុំរឿងព្រេងខ្មែរ ភាគទី៥។ (១ពិន្ទុ)

ឃុំក្រាំងលាវ និងឃុំព្រៃមូល គឺជាកន្លែងដែលលោក បារដេស បានទៅទារពន្ធមុនគេក្នុងស្រុករលាប្អៀរ។ (២ពិន្ទុ)

តើភូមិ និងឃុំមួយណា ដែលមានឈ្មោះដូចគ្នា? (២ពិន្ទុ)

ចូរអ្នកបំពេញចន្លោះពាក្យដែលទំនេរ ។ (២ពិន្ទុ)

ចូរអ្នកបំពេញចន្លោះពាក្យដែលទំនេរ ។ (២ពិន្ទុ)

ចូរអ្នកអូសពាក្យទៅទម្លាក់ក្នុងប្រអប់ឲ្យបានត្រឹមត្រូវ ។ (៤ពិន្ទុ)

សេចក្ដីថ្លែងការណ៍ (២ពិន្ទុ)

នៅក្នុង «លក្ខណៈតថនៅក្នុងបុណ្យភ្ជុំបិណ្ឌបណ្ដែតដូនតា» អ្នកនិពន្ធបានផ្សារភ្ជាប់ដំណើររឿងជាមួយនឹងប្រវត្តិប្រពៃណីទំនៀមទម្លាប់របស់ខ្មែរ ដែលប្រពៃណីនេះត្រូវបានប្រជាពលរដ្ឋកម្ពុជានិយមប្រតិបត្តិ រហូតមកដល់ពេលបច្ចុប្បន្ន ។

ការយល់ឃើញ

តើអ្នកពេញចិត្តចំពោះមេរៀននេះកម្រិតណា?